Narenciye budama

Budamanın amacı

Kaliteli meyve elde edebilmek, zararlıları ve hastalıkları azaltmak için budama yapmak gerekir.

Budamanın faydaları

* Kaliteli meyve yüzdesinde artış.

* Ağaçtaki su dolaşımının düzelmesi, ilaçlama ve gübrelemenin daha kontrollü yapılabilmesi.

* Ağaçların içerisine gün ışığının daha kolay ulaşması ve meyve kalitesine müdahele edilebilmesi.

* Genç fidanlara şekil vererek ağaç çatısının daha düzgün oluşturulması.

Budama işlemini üç gurupta toplayabiliriz.

* Elle yapılan seçici budama

* Etek alma

* Tepe budaması ve duvar budama.

El budaması

El budaması yıllık bahçe bakımının bir parçası olarak hasattan sonra kış ve bahar aylarında yapılır. Budama planlaması her ikinci veya üçüncü sezonda gerçekleştirilmek üzere planlanır.Makas ve testere kullanılarak aşağıya doğru büyüyen dallar, kuru dallar ve aykırı ( ağaç içine doğru büyüyen) dallar alınır. Ağaçların tepelerine ışık girecek pencere açılır. Ağacın dışına doğru aşırı büyüyen dallar, obur dallar alınır.Yaşlı bahçelerde el budaması etek budamasından önce yapılmalıdır.

El budaması ağaçlar genç iken ve ilk ticari mahsülden önce yapılmaya başlanmalıdır. Genç fidanların budaması ekimden bir yıl sonra tacına şekil vermek, orta kısmı açmak ve gereksiz dalları almak için yapılmalıdır.

Etek budaması

Etek budaması kış ve bahar aylarında el budaması ile koordineli olarak yapılır. Mekanik budama makası kullanarak ağaç etek kısmı 60-90 cm kadar kaldırılmalıdır.Geççi türlerde etek budaması yapılmadan önce etekteki meyveler 1m yüksekliğe kadar alınır.

Duvar budaması

Işık girmeyen, dalları birbirlerinin içine giren ağaçlarda duvar budama yapılır.

Normal ekimlerde ağaçların her iki tarafında da duvar budama yapılır. Duvar budaması yapıldıktan sonra yıllık azot miktarının 1/3 ü verilmelidir. Budamadan sonra afidlere, galeri güvesine dikkat edilmeli gerekli ise ilaçlama yapılmalıdır. Yeni oluşacak sürgünlere çinko, mangan, bakır, bor uygulanmalıdır. 

Tepe budaması

Ağaç istenilen yükseklikten daha fazla gelişmişse tepe budaması yapılır. Tepe budamasında ve duvar budamasında budama genellikle makina ile yapılır. Çukurova'da AYAZ firması makina ile budama yapmaktadır.

Budama sonrası filizlerin kontrolü

Budanan ağaçlar fazla ışık alması ve gövdede su dolaşımının artması nedeni ile bol miktarda filiz vereceklerdir.

* Ağaçların içindeki filizler 30 cm boya ulaşınca seçim yapılarak meyve dalları bırakılıp diğerleri alınmalıdır.

* Aykırı (ağaç içine doğru büyüyen) dallar, kalın oburlar alınmalıdır.

* Yeni filizlerin aralarında 20-25 cm mesafe bırakılmalıdır.

* Oburların 4-5 gözden sonrasının tepesi kesilerek bırakılmalıdır.

* Yeni filizler gübreleme ve ilaçlama ile kontrollu büyütülmelidir.